Que son os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible? (ODS)

España atópase no bo camiño para lograr os ODS en 2030, pero segue fallando na erradicación da pobreza, a mitigación da fame ou o consumo responsable.

7456a7edb52afe4913d9f53961ca774a84f5eeba
No ano 2015, os líderes mundiais crearon 17 Obxectivos de Desenvolvemento Sostible ( ODS) para conseguir un mundo equitativo, máis saudable e en sintonía coa natureza. A data límite para alcanzalos é 2030, pero a tan só nove anos de que se cumpra a data, a Covid-19 complicouno todo, debido ás desigualdades de acceso a recursos que a pandemia xerou. O 25 de setembro cumpriranse seis anos desde aquel acordo, e cada país está a avanzar neles como pode. No que se refire a España, o progreso é importante, pero non suficiente. Segundo o informe ‘Os  ODS en 100 cidades españolas’, elaborado por  REDS en colaboración con  Ecoembes, o país está a cumprir xa o 82% dos  ODS, entre os que destaca a saúde e benestar, a educación de calidade e a paz. Con todo, un 6,6% dos obxectivos presenta «niveis baixos de progreso», como acabar coa fame ou a pobreza .

ODS 1: Fin da pobreza


O 10% da poboación mundial vive en situación de extrema pobreza. Coa crise da Covid-19, os avances realizados desde 1990 (cando o nivel de pobreza ascendía ao 36%) corren o risco de reverterse. En España é o obxectivo con máis carencias. Dezasete cidades atópanse en niveis moi baixos de cumprimento e só unha consegue alcanzar a meta. «Sen dúbida, os efectos da crise económica aínda perduran e probablemente incrementaranse de forma notable coa situación actual xerada pola crise sanitaria», advirte o informe da REDS .

ODS 2: Fame cero


Preto de 690 millóns de persoas no mundo padecen fame. Deles, 135 millóns sofren fame severa e a irrupción da Covid-19 podería duplicar esta cifra. O mundo non está ben encamiñado para alcanzar este obxectivo, pois de continuar a tendencia, o número de persoas afectadas pola fame superará os 840 millóns de persoas para 2030. España segue o ronsel do resto de países, pois carece de potencial de  autoabastecemento.

ODS 3: Saúde e Benestar


Este obxectivo topouse inesperadamente cunha crise sanitaria sen precedentes. O acceso á sanidade pública e universal en España permitiu cumprir con fartura a maioría dos indicadores sanitarios a nivel mundial, aínda que o país segue coxeando en aspectos como a adicción ao tabaco e a obesidade. Os expertos consideran que habería que medir tamén a resiliencia do sistema, dado que «a situación extrema que se viviu puxo de manifesto as debilidades do noso sistema sanitario».

ODS 4: Educación de calidade 


A educación é clave para saír da pobreza. Na última década conseguíronse moitos avances, aínda que ao redor de 260 millóns de nenos aínda non vaian á escola e o confinamento provocase que o 91% dos estudantes de todo o mundo vísense forzados a abandonar as aulas. España conta cun valor moi alto de cumprimento deste obxectivo: por cidades, 22 alcanzan a meta e só unha atópase no nivel máis baixo.

ODS 5: Igualdade de xénero


Déronse moitos pasos adiante e España logra un notable alto en relación ao resto de países do mundo. Con todo, aínda hai moita discriminación que conduce a que o papel da muller na sociedade non sexa equivalente ao do home e que o machismo acabe a miúdo en violencia cara á muller e as nenas. En España foron asasinadas 45 mulleres a mans das súas parellas ou  exparejas en 2020.

ODS 6: Auga limpa e saneamento


Unha de cada tres persoas non ten acceso a auga potable e dúas de cada cinco persoas non dispoñen dunha instalación básica destinada a lavarse as mans con auga e xabón. En España, o cumprimento é bastante alto, dado que hai 14 cidades que alcanzan o nivel máximo e só tres sitúanse na valoración máis baixa .

ODS 7: Enerxía alcanzable e non contaminante


A maior parte de países están a avanzar cara a esta meta, pois a escaseza de enerxías fósiles e a contaminación precipitou a toma de medidas contundentes. España ten unha evolución «moi sobresainte» e está preto de alcanzar os limiares máximos neste aspecto. Con todo, o privilexio de España mostra que aínda existe unha gran brecha entre países, pois o 13% da poboación mundial aínda non ten acceso a servizos modernos de electricidade .

ODS 8: Traballo decente e crecemento económico


Coa crise sanitaria de 2020, o Fondo Monetario Internacional (FMI) prevé unha recesión mundial tan mala ou peor que a de 2009. Preto da metade de todos os traballadores a nivel mundial atópanse en risco de perder o emprego. Xa antes da pandemia, en España a situación non era excelente, pero tampouco do todo mala, aínda que fallaba de maneira flagrante en aspectos como o paro xuvenil .

ODS 9: Industria, innovación e infraestruturas


A innovación e o progreso tecnolóxico son clave para os desafíos económicos e ambientais, como o aumento da eficiencia enerxética e de recursos. A nivel mundial, o investimento de I+D alcanzou o 1,7% en 2017, pero nas rexións en desenvolvemento foi inferior ao 1%. España, que actualmente conta cun investimento do 1,2% en I+D, require facer moitos máis esforzos .

ODS 10: Redución das desigualdades


A crise sanitaria intensificou as desigualdades existentes e afectou sobre todo aos pobres e vulnerables. Non só sacou á luz as desigualdades económicas, senón que ademais  amplificounas. No noso país é un dos obxectivos con indicadores máis baixos e onde máis traballo queda pendente .

ODS 11. Cidades e comunidades sostibles


Coa urbanización do planeta, é necesario lograr que estes núcleos de riqueza sexan amables co medioambiente. Representan ao redor do 70% de emisións de carbono e máis do 60% do uso de recursos. España está a fallar estrepitosamente neste obxectivo, no que conta con valores «bastante negativos», a pesar dos esforzos municipais para mellorar a contaminación e procurar un acceso aos servizos de calidade .

ODS 12: Produción e consumo responsables


Cambiar a forma de consumir é fundamental para mitigar a pobreza e avanzar cara a economías verdes. España non alcanzou esta meta en ningunha das súas cidades e, ademais, carece de datos que permitan avaliar os niveis de consumo ou produción sostible, pois se centra basicamente na reciclaxe .

ODS 13. Acción polo clima


A pesar de todo, as temperaturas seguen aumentando respecto a os máximos aceptables. Os obxectivos non se cumpriron e España está moi lonxe do camiño para conseguilo, ao suspender nos aspectos que teñen que ver coa contaminación. Un dos problemas consiste en que este non é un obxectivo  desligable doutros, porque é un problema «complexo,  multicausal e  multinivel», que debe atallarse cunha acción coordinada, sostida, contundente e global .

ODS 14: Vida submariña


O océano é un ben fundamental para facer da Terra un lugar habitable. Vivimos unha deterioración continua das augas costeiras, debido á contaminación e á acidificación dos océanos, que está a ter un efecto adverso sobre o funcionamento dos ecosistemas e a biodiversidade. España estancouse, a pesar de estar rodeada de mar, no relacionado coa calidade de augas dos nosos mares e océanos .

ODS 15: Vida de ecosistemas terrestres


O mal uso que fixo o ser humano do medio terrestre conleva á perda de especies, a  desertificación do chan e á aparición de novas enfermidades  zoonóticas, como a Covid-19. Todo iso verase agravado co cambio climático, polo que, para devolver a vida aos ecosistemas degradados do mundo, a ONU declarou a Década para a Restauración dos Ecosistemas (2021-2030). O noso país atópase nunha situación pouco favorable neste aspecto .

ODS 16: Paz, xustiza e institucións sólidas


O número de persoas que foxen das guerras, as persecucións e os conflitos superou os 70 millóns en 2018, a cifra máis alta rexistrada por Nacións Unidas en case 70 anos. Os conflitos e a inseguridade son unha grave ameaza para o desenvolvemento sostible, pero afortunadamente, España é un dos países con mellores puntuacións neste aspecto. España logra valores de notable a nivel mundial, e, ademais, ten aínda capacidade de mellora en aspectos municipais .

ODS 17:Alianzas para lograr os obxectivos


Tendo que cumprir os obxectivos desde unha perspectiva global, é necesario que  se cren alianzas mundiais sólidas. En España, aínda que a situación é mellorable, houbo esforzos importantes na materia, tanto a nivel estatal como municipal. De feito, 18 cidades atópanse nos niveis máximos no que respecta ao establecemento de alianzas.

Artigo traducido ao galego orixinal de VerdeyAzul. Consulta o orixinal aquí.
Voltar o listado

Empregamos cookies propias e de terceiros para mellorar a experiencia do usuario a través da sua navegación. Se continúas a navegar aceptas o seu uso. Política de cookies

Continuar navegando